Reggae Θεματικό Καφενείο —— Κεφάλαιο Β’: Poverty, Slavery & Other Social Tingz

Παρασκευή 1/12, στις 10μ.μ.

Στο δεύτερο μέρος της σειράς παρουσιάσεων, και επί της ευκαιρίας των εκδηλώσεων για τα 4α γενέθλια χρόνια του Κοινωνικού Κέντρου Πάτρας, θα επικεντρωθούμε σε κοινωνικοπολιτικά ζητήματα. Ζητήματα εξουσίας και ελευθερίας δηλαδή, τα οποία ουκ ολίγες φορές αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης τραγουδιών, λαϊκών αφηγήσεων και μύθων.

Η νησιώτικη χώρα της Τζαμάικα είχε την τύχη και την ατυχία να βρίσκεται καταμεσής της Καραϊβικής θάλασσας με αποτέλεσμα αφ’ ενός να είναι ένας εύφορος τροπικός παράδεισος, και ταυτόχρονα πρώτης τάξεως ορμητήριο Ισπανών – και Άγγλων μετέπειτα – αποίκων, οι οποίοι αποζητούσαν τον έλεγχο και την κυριαρχία στο εμπόριο με τον Νέο κόσμο των “Δυτικών Ινδιών”. Η Τζαμάικα ήταν επίσης από τα πρώτα μέρη που έπιαναν στεριά μετά το διάπλου του Ατλαντικού ωκεανού τα δουλεμπορικά πλοία που μετέφεραν σκλάβους Αφρικανούς προς τις πολυάριθμες αποικίες της περιοχής και τις Η.Π.Α..

Ένα όνομα που σημάδεψε την σύγχρονη ιστορία της Τζαμάικα είναι λοιπόν και ο Marcus Garvey. Γόνος πολυμελούς οικογένειας, (11 αδέλφια, από τα οποία μόνο αυτός και μια αδελφή του κατάφεραν να φτάσουν στην ενηλικίωση), αποτέλεσε ηγετική φυσιογνωμία ενός κινήματος με χαρακτηριστικά τον Παν-Αφρικανισμό (εθνικοαπελευθερωτικό ιδεολόγημα με εθνικιστικά χαρακτηριστικά) και την επιστροφή στη μητέρα πατρίδα όλων των μαύρων ανθρώπων, την Αφρική. Το 1914 ιδρύει την UNIA (Universal Negro Improvement Association) και αργότερα μέσω της UNIA ιδρύει την Black Star Line, μια ναυτιλιακή εταιρία, η οποία έχει σαν κύριο στόχο τον επαναπατρισμό νέγρων από τις Δυτικές Ινδίες πίσω στην Αφρική. Η Black Star σύντομα πνίγηκε στα χρέη καθώς μπορούμε εύκολα να φανταστούμε την αντιμετώπιση που έτυχε από το διεθνές εφοπλιστικό κύκλωμα, το οποίο παρακολουθούσε ουσιαστικά μια εταιρία να απομακρύνει από τις αποικίες το μέχρι τότε δωρεάν εργατικό δυναμικό, πραγματοποιώντας υπερατλαντικά ταξίδια ακόμη και αφιλοκερδώς! Μπορεί το φιλόδοξο εγχείρημα της Black Star να απέτυχε παταγωδώς, το όραμα και ο θρύλος όμως του Garvey εμπνέουν τους απανταχού καταπιεσμένους και εκτοπισμένους απο την Αφρική ανθρώπους ακόμα και στις μέρες μας!

Το 1963, ένα χρόνο μετά την απόκτηση της ανεξαρτησίας του από την Βρετανική αυτοκρατορία, το νεοσύστατο κράτος επιτίθεται για να καταστείλει το θρησκευτικοπολιτικό κίνημα των Ράστα οι οποίοι ζουν απομονωμένοι σε αυτόνομες κοινότητες στα δάση και την εξοχή, ουσιαστικά χωρίς κανένα έλεγχο από την κεντρική εξουσία. Η αστυνομία δημιουργεί ειδικά ένοπλα τμήματα για την επαναφορά των ατάκτων στην τάξη. Ως επόμενο, οι Ράστα κατεβαίνουν για πρώτη φορά στα οδοφράγματα στο Montego Bay με αποτέλεσμα τη διατήρηση της άτυπης αυτονομίας. Διατήρηση όμως με κόστος σε αίμα, καθώς κατά την περίοδο των συγκρούσεων τα θύματα έφτασαν τους 8 νεκρούς και 100άδες τραυματίες. Δύο από τους νεκρούς ήταν ο επικεφαλής ντετέκτιβ της επιχείρησης κατά των Ράστα και ο βοηθός του, οι οποίοι βρέθηκαν σφαγιασμένοι με ματσέτα μέσα στο γραφείο τους από πραγματικά καταδρομική αποστολή κάποιου Ράστα. Οι ντόπιοι μύθοι λένε πως ο Ράστα ήταν υπό την προστασία του θεού ο οποίος τον έκανε λέει αόρατο και γιαυτό κατάφερε να φέρει σε πέρας την αποστολή του χωρίς κανείς να τον αντιληφθεί…

Αρχές δεκαετίας ‘70 , και ο πυρετός των προοδευτικών κινημάτων παγκοσμίως δεν αφήνει ανεπηρέαστη την κοινωνία της Τζαμάικα. Αυτή τη φορά το εργατικό κόμμα της χώρας υπόσχεται σοσιαλδημοκρατικούς λαγούς και πετραχήλια, παίρνοντας μαζί του μεγάλο μέρος των κατώτερων οικονομικά στρωμάτων τα όποια αποβλέπουν σε μια δικαιότερη διακυβέρνηση και αναδιανομή πλούτου. Η μη τήρηση των προεκλογικών υποσχέσεων, για άλλη μια φορά αποτέλεσε αίτιο αναταραχών με τις φτωχογειτονιές της πρωτεύουσας Κingston να μετατρέπονται αρκετές φορές σε πεδίο οδομαχιών…

Το 1979 θα σημειωθεί ένα αμφιβόλου πολιτικής αξίας μεν, αξιοσημείωτο γενικά περιστατικό δε. Κατά τη διάρκεια μιας συναυλίας των Wailers, o Bob Marley ανέβασε στη σκηνή τους ηγέτες των δύο μαχόμενων για την εξουσία κομμάτων και τραγούδησε το «Jamming» κρατώντας τους από το χέρι. Λέγεται πως το συγκεκριμένο γεγονός αποσόβησε έναν εμφύλιο πόλεμο καθώς η αντιπαράθεση των δύο κομμάτων και των οπαδών τους ήταν ιδιαίτερα οξυμένη εκείνη την περίοδο.

Κλείνοντας, αναφορικά για τη μη αναφορά (σχήμα οξύμωρο) του αυτοκράτορα της Αιθιοπίας, Ηaile Selassie ή αλλιώτικα Ras Tafari, πρέπει να πούμε ότι θα μας απασχολήσει εκτενέστερα στο επόμενο κεφάλαιο της σειράς. Αυτό που πάλι αξίζει να σημειωθεί είναι ότι η εξουσία του στην Αιθιοπία ανετράπη στις αρχές της δεκαετίας του 1970 κάτω από γενική δυσαρέσκεια και από ένοπλο κίνημα. Τα ένοπλα κινήματα εκείνη την περίοδο δρούσαν σε ολόκληρη σχεδόν την Αφρικανική ‘Ήπειρο προσπαθώντας να δώσουν ταξικό περιεχόμενο στις γενικευμένες εμφύλιες διαμάχες που ξέσπασαν μετά την υποχώρηση της αποικιοκρατίας, με αμφιλεγόμενα αποτελέσματα. Φήμες λένε ότι αυτοί που ανέτρεψαν τον Selassie είχαν εκπαιδευτεί από τον Che Guevara.

Step Forward Connection – SFC
Rootstep Bros