Reggae Θεματικό Καφενείο – Κεφάλαιο Γ’:

Rhymes about the One

Παρασκευή 22/12/17, στις 10μ.μ.

Reggae θεματικό καφενείο με αναφορές στη θρησκευτική – πολιτική – πολιτισμική παράδοση των Rastafari.

Ενταγμένο στο κλίμα των ημερών είναι το τρίτο μέρος των θεματικών μας καφενείων με θέμα τη μουσική κουλτούρα της Jamaica και δη της Reggae. Σε λίγες μέρες ο εορτασμός της ενσάρκωσης του χιλιοτραγουδισμένου και πολυπροφητεμένου μεσσία (το Χριστό σας λέει…), θα συγκινήσει τα πλήθη των απανταχού Χριστιανών για 2017η συνεχή χρονιά, και μας δίνει την ευκαιρία να ρίξουμε μια ματιά στα Άδυτα των Αδύτων της Άγιας Δισκοθήκης.

Δραττόμενοι, λοιπόν, την ευκαιρία θα μιλήσουμε εν συντομία για το Ρασταφαριανισμό, τις αναφορές του και τις επιρροές του στη σύγχρονη κουλτούρα της Jamaica. Ο Ρασταφαριανισμός, αν και αδόκιμος σαν όρος καθώς οι Ρασταφάρι θεωρούν πως δεν πρόκειται για δόγμα αλλά για ζωντανό κίνημα στην ουσία, εμφανίστηκε τη δεκαετία του 1930 στη Jamaica – θα λέγαμε ως πνευματικό προϊόν της δράσης του Μarcus Garvey και της UNIA. Ο Garvey προφήτεψε πως ο επόμενος αυτοκράτορας της Αιθιοπίας θα είναι και η ενσάρκωση του Μεσσία, ο οποίος θα απελευθερώσει τους απανταχού καταπιεσμένους μαύρους από τα δεσμά των λευκών καταπιεστών και θα τους οδηγήσει πίσω στην Αφρική.

Η προφητεία αυτή εκπληρώθηκε κατά το ήμισυ το 1930 όταν αυτοκράτορας ανακηρύχθηκε ο Ras Tafari Makonnen, που πλέον θα μετονομαζόταν σε «Haile Selassie I». Αν και ο ίδιος δεν αποδέχτηκε ποτέ το χρίσμα και το χάρισμα, αυτό δεν εμπόδισε εκατομμύρια Αφρικανών σε ολόκληρο τον κόσμο να τον λατρεύουν και να τον εξυμνούν, κάτι που έχει εντυπωθεί έντονα φυσικά και στη μουσική, εν προκειμένω στην post industrial eclectic minimal (αν υπάρχει κάτι τέτοιο τέλος πάντων). Κορύφωση στην ακούσια πορεία του ως Μεσσίας των Ράστα ήταν η Groundation Day, η 21η Απριλίου 1966 (ένα χρόνο πριν από τη χούντα, σε ελεύθερο συνειρμό), η έλευση του Haile Selassie στη Jamaica! Εκατοντάδες χιλιάδες κόσμου συγκεντρώθηκαν να τον υποδεχτούν και οι εκδηλώσεις θαυμασμού και λατρείας υπήρξαν πρωτοφανείς. Παρόλο που ο ερχομός του Selassie δεν άλλαξε κάτι απτό στη ζωή των Ράστα, ένας διπλωματικός χειρισμός αποτέλεσε και σημαντική αναθεώρηση των αρχών του Ρασταφαριανισμού, καθώς κάλεσε τους πιστούς του να μην περιμένουν μια εκ των άνωθεν απελευθερωτική παρέμβαση, αλλά να προσπαθήσουν οι ίδιοι να παλέψουν και να απελευθερώσουν τους εαυτούς τους και την περιοχή που ήδη βρίσκονται.

Η θεμελίωση των βασικών αρχών του κινήματος των Ράστα έγινε από το Leonard Howels, o οποίος την περίοδο του Α’ Π.Π. εργαζόταν ως ναυτικός στις Η.Π.Α και τότε ήρθε σε επαφή με την UNIA και το Marcus Garvey, κάτι που επέδρασε καταλυτικά στη μετέπειτα ζωή του. Μαζί με τους Joseph Hibbert, Archibald Dunkley και τον Robert Hinds έγιναν ουσιαστικά οι πρώτοι κήρυκες του Ρασταφαριανισμού, που είθισται να είναι ένα μείγμα Παναφρικανισμού, Προτεσταντισμού, και Ιουδαϊσμού. Ως ιερά βιβλία θεωρούνται η Εβραϊκή Βίβλος και το Kebra Nagast, ένα Αιθιοπικό μεσαιωνικό θρησκευτικό κείμενο. Oι Ράστα συνηθίζεται να φέρουν τη χαρακτηριστική κόμη αυτή με τις γνωστές μας τζίβες ή dreadlocks αν και θεωρούνται προαιρετικές (ο Howels π.χ. δεν είχε). Ενταγμένη στην καθημερινότητα των Ρασταφάρι είναι η περίφημη τελετουργική χρήση κάνναβης, η οποία χρησιμοποιείται σαν μέσο διαλογισμού και επαφής με το «όλον». Παρ’ όλα αυτά δεν τυγχάνει καθολικής αποδοχής, καθώς το κάπνισμα της είναι βλαβερό προς τον οργανισμό και έρχεται σε σύγκρουση με την ιδέα της προστασίας του σώματος, ως το ναό στον οποίο κατοικεί πνεύμα. Σε αυτό το …πνεύμα μπορούμε να υπογραμμίσουμε ότι η διατροφή των Ράστα είναι κυρίως χορτοφαγική, μπορεί να περιλαμβάνει και ψάρια καθώς αυτά δόθηκαν από τον Χριστό με θαύμα στον Εβραϊκό λαό «κατά τας γραφάς». Ορισμένοι πάλι είναι φανατικοί ωμοφάγοι απορρίπτοντας ως πράξη βίας ακόμα και την κατεργασία της τροφής. Αυτό βέβαια έχει να κάνει με το πόσο ορθόδοξα είναι τα πιστεύω του καθενός και της κοινότητας που ανήκει.

Ύστερα από την επίσκεψη του Haile Selassie στη Jamaica, θα μπορούσαμε να πούμε οτι ο Ρασταφαριανισμός ανέπτυξε περισσότερα ελευθεριακά χαρακτηριστικά. Οι προφητείες, οι παραλληλισμοί με τον χριστιανισμό και οι φανατικές εκδηλώσεις του Παναφρικανισμού άρχισαν να λαμβάνουν μεταφορικό χαρακτήρα και πλέον αποτελούν περισσότερο στοιχείο της λαογραφίας των εκτοπισμένων Αφρικανών παρά θρησκευτικό-πολιτικό πρόταγμα. Οι Ρασταφάρι αντιτάσσονται σε κάθε είδους βία εκτός αν πρόκειται για αυτοάμυνα και προκρίνουν την ενότητα όλων των εμβίων και άβιων όντων, ενώ χαρακτηριστική είναι η χρήση των ιδιωματισμών «i and i» και του «inity» αντί του «unity», που περιγράφουν λεκτικά την ενότητα του ατόμου με το σύνολο και αντιστρόφως.

Γενικά το γλωσσικό ιδίωμα ή ντοπιολαλιά της Jamaicaνης “Patois” (Πατουά) παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς πρόκειται για μια μείξη της Αγγλικής με Αφρικάνικες λέξεις και ιδιαίτερο τονισμό. Αξίζει εδώ να σημειώσουμε ότι στη Πατουά οι προσωπικές αντωνυμίες έχουν σχεδόν αντικατασταθεί από το Α’ ενικό, το «Ι» που αναφέρθηκε παραπάνω σε μια προσπάθεια η ιδεολογία να αποτυπωθεί στην καθημερινότητα, όπως και το ότι αποφεύγεται η χρήση αρνητικών εννοιών. Όπου είναι αδύνατο να αποφευχθεί, παρατηρείται η αξιοσημείωτη μεταστροφή εννοιών, όπως π.χ. το «understand» (κατανοώ) στη Πατουά έχει μεταστραφεί σε «overstand» (κάτι σαν «επινοώ» σε ελεύθερη μετάφραση), εξαιτίας του «under-» που σημαίνει «υπό-». Λέξεις όπως το «forward» χρησιμοποιούνται συχνά στην καθομιλουμένη τονίζοντας τον προοδευτικό χαρακτήρα του Rastafari livity.

Αυτά τα ολίγα και συνοπτικά θα μας συντροφεύσουν ρυθμικά και μέσα από στίχους σε αυτή την πολύ ενδιαφέρουσα και χαρακτηριστική πτυχή της Reggae μουσικής. Τα υπόλοιπα από κοντά!

Step Forward Connection – SFC
Rootstep Bros